midye.org

Öncelikle sezgisel algoritma nedir, bilgisayar biliminde sıkça kullanılan bu yöntemde adı gibi sezgisel yöntemler kullanılır ve bunların doğruluğunun ispat edilmesi gerekmez. Problem çözerken amaçlanan iki olgu olan hız ve doğruluktan biri gözardı edilebilir bu algoritmalarda. Yani hızlı çalışırlar ama her zaman doğru sonuç çıkaracaklarının garantisi yoktur ve ya her zaman doğruya çok yaklaşırlar ama hız olarak performansları çok farklılaşabilir. Sezgisel algoritmalar, problemler için özelleşmişlerdir. Problem alanı bilgilerini kullanırlar çünkü o yüzden başka bir problem alanına geçtiğimiz zaman aynı sezgiselleri genellikle kullanamayız.

Burdan devam edersek, Üstsezgisel(hyperheuristic) algoritmalar da genel olarak şöyle tanımlanabilir, sezgisel(heuristic) seçen sezgisel algoritma.  Bu yaklaşım sayesinde sezgisel algoritmaların üzerine bir katman daha getirmiş oluyoruz. Üstsezgiseller, sezgisel algoritmaların tersine problem alanındaki bilgiler ile ilgilenmezler, o yüzden her problem alanında kullanılabilirler.

  Yanda da görülebileceği gibi üstsezgisel ile alt taraftaki sezgisel algoritmalar arasında bir alan bariyeri bulunmaktadır, üst sezgisele gelen bilgiler her zaman problem alanıyla alakasızdır.

Üstsezgisellerde iki önemli mekanizma kullanırlar, bunlar seçme mekanizması ve kabul mekanizmasıdır. Seçme mekanizmaları hangi sezgiselin problem alan üzerinde deneneceğini seçer, kabul mekanizması da hangi sezgiselin sonucunun seçileceğine karar verir. Burda bir önemli mekanizma daha karşımıza çıkıyor, değerlendirme fonksiyonu. Bu da seçilen sezgiselin probleme uygulandığında verdiğin sonucun değerlendirilmesi amacıyla kullanılmaktadır. 

Seçme mekanizması bu değerlendirme fonksiyonundan gelen değerleri kullanarak karar veriyor.

Üstsezgisel genel olarak optimizasyon problemleri için genel bir algoritma olarak kullanılmaya çalışılıyor(henüz yeni bir yaklaşım sayılır, üzerinde çalışmalar çeşitli yönlerde devam etmekte) ve akıllıca uygun sezgiseli seçmesi amaçlanıyor. Problem aday çözümleri uzayında çalışmaktansa sezgisel uzayında arama yaparak çalışıyorlar.

Kısaca üstsezgisel algoritmaları böyle tanımlayabiliriz.